صفحه اصلی | نشريه کليک |  مديريت سايت | ااعضاء اين انجمن | واحد پژوهش | اخبار روز | لينکستان| گالری فعاليتها |  آرشيو

دولت افغانستان ومسير بلند توسعه

افغانستان در سراسر تاريخ نقش عمده ی درمنطقه داشته است.از مسير تجاری جاده ابريشم در قرن سيزدهم که اروپا را به خاورميانه و جوامع شرقی متصل می کرد گرفته تا شکست ابرقدرت شرق اتحادجماهيرشوروء در اوخر قرن بيستم . گر چه تاريخ معاصر افغانستان تنها انعکاس دهنده آشفتگي ويراني ،کشته وشهيد شدن هزاران نفر ومهاجر وآواره شدن ميليونها ااست. اما اکنون افغانستان فرصتي تازه ودوباره اي براي پوستن به کاروان تمدن وتوسعه وگذر از دوران تحجروتبعيض بدست آورده وجهان مناسبي براي اصلاح وبهبود وضعيتش در بين ملتهاي جهان پيدا کرده است. به اعتقاد کارشناسان اين امر دست يافتني نخواهد بود مگر با بازسازي و ايجاد جامعه مدني مستحکم ونيرمندي که بتواند بهداشت ،درمان ،آموزش و پرورش و زير ساختهاي مدرن براي بهره برداري از منابع عظيم طبيعي وتجارت خارجي قوي را تامين کند . دراين صورت افغانستان مي تواند بار ديگر يک کشور تعيين کننده در زمينه هاي مختلف سياسي ،اقتصادي ،فرهنگي ومناسبات وتعاملات بين المللي دربين کشورهاي جهان براي هميشه شود.

حال که جامعه کهن وتاريخ مند افغانستان خود را از هزارتوي تاريخ به جلو کشيده ودر ابتداي مسير بلند توسعه قرار گرفته است . نيازمند شناخت دقيق مسايل وبناي ساختمان جديد از تفکر وتعقل ورستاخيز در انديشه هاست اما بحث توسعه پيشينه طولاني دارد وباتوجه به شرايط مکاني وزماني دولتها وملتها وهمين طوراهداف آنها مفاهيم وتعاريف گوناگوني از توسعه مبتني برتک عنصراقتصادي گرفته تا توسعه فرهنگ را به خود اختصاص داده است.  که همه اينها دال بر تحول خود مفهوم توسعه است . اما مفهومي که امروزه اکثر کشورهاي جهان بر سر آن به توافق رسيده اند ،مفهوم توسعه پايدار يا جامع است . که در دومين اجلاس زمين سران کشورها آن را پذيرفته وتوسعه پايدار را فرايند بهبود مداوم ومستمر شرايط وکيفيت زندگي انسان، در ابعاد گوناگون محيطي ،اجتماعي ،فرهنگي ،اقتصادي وسياسي تعريف کرده اند. که در آن ،تداوم وارتقا،اموزش ، بهداشت ، درمان ، عدالت ، تامين اجتماعي و فقرزدايي شاخصهاي اساسي واصلي هستند.

دررا بطه با عوامل توسعه نظريات مختلفي وجود دارد اما اکثر صاجب نظران معتقدند که عوامل توسعه ازدوعامل خارج نيستند 1-عامل انساني 2-عامل غير انساني اعم ازمنابع طبيعي ، سرمايه وتجحيزات ، کارشناسان تاکيد دارند در بحث توسعه پايدار مهمترين و کارسازترين بخش ،منابع انساني است از اين رو توسعه وارتقاي کمي وکيفي آن را بايد از نيروي انساني آغاز کرد زيرا بخشهاي ديگر به طور طبيعي تابع تحول ودگرگوني در منابع انساني خواهند بود. وهمچنين اين نيروي انساني است که نه تنها محور توسعه بلکه هدف غايي از توسعه نيز محسوب مي شود بنابراين سرمايه گذاري در زمينه منابع انساني پربازده ترين نوع سرمايه گذاري است چرا که هدف واساس همه تلاشها رشد دانايي ، توانايي ، خلاقيت وابتکار وارتقاي سطح زندگي انسانها است بر اين اساس براي رسيدن به يک کشور توسعه يافته ، توسعه را بايد از تصحيح نگرش انسان نسبت به خود ،جامعه وجهان آغاز کرد .

دراين بين نکته که نبايد آن را از نظر دور داشت واقع بينانه ومنصفانه نگاه کردن به مسايل وقضاي کشوري همچون افغانستان است . مابايد به پذيريم که راهي دشوار کاري سخت براي رسيدن به جامعه اي توسعه يافته پيش روداريم ضمن اين که آنچه که ماوشما به عنوان عزم واراده جهاني براي بازسازي افغانستان از گوشه وکنار جهان مي شنويم ويا مي بينيم . نبايد موجب کاهش تلاش ، آسودگي خيال ،عدم تفکروتعقل ودريک کلام باعث تماشاچي شدن ما به عنوان اتباع وصاحبان واقعي آن جامعه در روند بازسازي وفرايند توسعه افغانستان شود .زيرا ما زود يا دير راهي را که با حمايت سايرين در آن گام نهاديم بايد با اتکاء به توان وداشته هاي خود پيموده وادامه دهيم. درست همين جاست که اهميت مسءله حضور  تحصيلکردگان ونيروهاي ماهر ومتخصص براي ادامه اين راه آشکار مي شود . انديشمندان وروشنفکران در طول تاريخ مسئو ليت سنگيني در قبال جامعه خود داشته اند همانها بودند که منشاء تحولات مهم .مفيد در زندگي مردم شده اند در اين رستا وبه خصوص دراين برهه اززمان که افغانستان براي درکشيدن قباي رنگين توسعه برقامت عقب ماندگي خود نيازمند نيروهاي متخصص است . تحصيلکردگان افغان نيز رسالت سنگيني برعهده خواهند داشت که با توجه به توانمنديها،تخصص وتعهد خويش ،خشت .خشت بناي جديد افغانستان ،يعني افغانستان نوين را درجايش قرار داده ودراعمار آن سهيم شوند.

اما به نظر مي رسد انجام اين رسالت از طرفي مستلزم درک موقعيت ، داشتن تخصص ،از خود گذشتگي وباور توانمندي خود است. و از طرفي ديگر نيازمند طرح وبرنامه ريزي منظم وحساب شده از سوي دولتمردان براي استفاده از تخصص اين نيروهاست .

در پايان

1-  موفقترين جوامع درآينده جوامعي خواهند بود که از علم آفريني ، انتشار و به کار بستن آن به نحواحسن استفاده مي کنند که در اين مهم تحصيلکردگان نقش اساسي راايفاء خواهند نمود.

2-    فرد تحصيلکرده امروزي کسي است که از بينشهاي علمي واجتماعي بر خوردار است.

در کسب وبکارگيري دانش مناسب مهارت دارد ومي داند چگونه به طورکارآمد تر به اطلاعات دست يابد آنها را ارزشيابي مي کند وبه طور موثر ب کار گيرد

3-تحصيل علم با فارغ التحصيل شدن به پايان نمي رسد بلکه ادامه دادن آن از طرفي به دليل انفجار اطلاعات وکهنه شدن سريع آن واز طرفي ديگر براي زندگي درجامعه ودرحال يادگيري لازم وضروري است .

4-  وجود نوخگان در جامعه در مقابل حضور آنها از اهميت کمتري برخوردار است .

5-  آنچه که مهم است چگونگي نحوه نخبگان و تعامل آنها با جامعه آثار اين حضور در جامعه است .

6-  فقط آگاهان ،روشنگران و دلسوزان واقعي مي توانند بر زخمهاي عميق ،فاناتيم ،دگماتيم ،تبعيض ،مداخله،تحجر و بد انديشيهاي مردم رنج ديده افغانستان مرهم بگزارند .

7-  توسعه افغانستان بايد براي مردم افغانستان و بر محور انديشها و آرمانهاي آن کشور و مديريت نيروهاي دلسوز و متخصص داخلي و با استفاده از تجارب ساير کشورها صورت گيرد زيرا فقط در اين صورت است که در چنين روزهايي که در آن احساس غرور ،عزت ،افتخار و شادماني مي کنيم مي توان دم از استقلال و آزادي به معني واقعي کلمه زد .

انتخاب از فهرست چه بايد کرد؟ فرهنگ وتوسعه